Wpływ członkostwa Polski w UE na zmiany w zakresie przeciwdziałaniu prania brudnych pieniędzy

Jaka forma zgody na zabieg medyczny?
27 lipca 2015
Zwycięstwo w ojczyźnie Teodora Szackiego
11 sierpnia 2015

Ostatni wpis stanowił potwierdzenie tezy, że członkostwo Polski w Unii Europejskiej ma coraz większy wpływa na ustawodawstwo krajowe w zakresie procedury karnej. Na tym jednak nie koniec zmian. W ostatnim miesiącu Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks Karny oraz niektórych innych ustaw z dnia 22 maja 2015 r. Projekt Przygotował Minister Sprawiedliwości i wynika z konieczności implementację przez Polskę dyrektyw Parlamentu Europejskiego oraz Rady, a także zaleceń komitetu Moneyval Rady Europy.

Moneyval to Komitet Ekspertów ds. Oceny Systemów Zwalczania Procederu Prania Pieniędzy i Finansowania Terroryzmu utworzony w 1997 r. Od 1 stycznia 2011 r. MONEYVAL jest niezależnym mechanizmem monitoringowym, podległym bezpośrednio Komitetowi Ministrów Rady Europy. W skład komitetu wchodzi aktualnie 30 państw członkowskich. Głównym celem Moneyval jest monitorowanie państw-członków w zakresie wprowadzania skutecznych mechanizmów zapobiegających procederowi praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

Projekt ustawy stanowi dodatkowo implementację dyrektywy Parlamentu europejskiego i Rady 2014/62/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie prawnokarnych środków ochrony euro i innych walut przed fałszowaniem, uwzględnia uwagi Komisji Europejskiej dotyczące przepisów o grach hazardowych.

Warto przypomnieć, iż Polska jest stroną Konwencji Rady Europy o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie dochodów pochodzących z przestępstwa oraz o finansowaniu terroryzmu, sporządzonej w Warszawie dnia 16 maja 2005 r. Konwencja weszła w życie 1 maja 2008 r., natomiast w 2012 r. eksperci Moneyval w ramach 4 rund monitorowali Polskę, co zakończyło się wydaniem rekomendacji.

W przygotowanym przez komitet dokumencie czytamy, iż w obecnym stanie prawnym karze podlega osoba, która gromadzi, przekazuje lub oferuje pieniądze lub inne dobra w celu sfinansowania przestępstwa o charakterze terrorystycznym. Aktualny przepis wymaga więc wykazania sprawcy zamiaru bezpośredniego o charakterze kierunkowym. Osoba przekazująca pieniądze musi mieć więc informację na co przeznaczane są środki. Nie wystarczy sama wiedza o charakterze organizacji. Zmiana wynikająca z powyższego założenia polega na znowelizowaniu art. 165 a k.k. poprzez dopuszczenie dokonania tego czynu również w zamiarze ewentualnym oraz kryminalizację samego przekazanie takiej organizacji lub jej członkom środków pieniężnych.

Najważniejszą zmianą w zakresie przestępstwa prania brudnych pieniędzy polega na dodaniu do art. 299 k.k. § 6a, który wprowadza kryminalizację przygotowania do przestępstwa określonego w art. 299 § 1 i § 2 k.k. Występek ten zagrożony jest w nowelizacji karze do 3 lat pozbawienia wolności. Co ciekawe powyższa zmiana wynika ze wskazania przez komitet Moneyval, iż w ustawodawstwie krajowym brak jest przewidzianych przez art. 9 ust. 1 lit. D Konwencji o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie dochodów pochodzących z przestępstwa oraz o finansowaniu terroryzmu, form stadialnych nie znanych polskiemu ustawodawstwu – zmowy (association) oraz współdziałania   (conspiracy). Dopuszcza się jednak stosowanie systemu krajowego, o ile penalizacji podlegać będzie porozumienie z inną osobą w celu prania pieniędzy.

Zmianie ulegają również wyliczenia czynności sprawczych stanowiących znamię przestępstwa prania brudnych pieniędzy. Zdaniem komitetu określenie „podejmuje inne czynności” w połączeniu z wymogiem wykazania ryzyka wystąpienia skutku jest niewystarczające.

W zakresie fałszowania pieniędzy nowelizacja zakłada wprowadzenie do przedmiotu przestępstwa fałszowania i wprowadzenie do obrotu znaki pieniężnych, które nie zostały jeszcze wyemitowane lecz przeznaczone do obiegu.