Konsekwencje prawne z tytułu utraty statusu studenta przez cudzoziemca wykonującego pracę

Kasacja karna
28 marca 2019

Pracodawcy coraz chętniej zatrudniają cudzoziemców osiedlających się w Polsce, którzy rozpoczynają w naszym kraju studia wyższe. Zatrudnianie cudzoziemców-studentów jest atrakcyjną opcją dla pracodawcy, albowiem zgodnie z § 1 pkt 10 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium RP jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę z wymogu posiadania zezwolenia na pracę zwolnieni są cudzoziemcy będący „(…) studentami studiów stacjonarnych odbywanych w Rzeczypospolitej Polskiej lub uczestnikami stacjonarnych studiów doktoranckich odbywanych w Rzeczypospolitej Polskiej”. Osoba legitymująca się statusem studenta powinna zatem legitymować się stosownym zaświadczeniem, potwierdzającym status studenta studiów stacjonarnych lub doktoranckich. W gestii pracodawcy leży sprawdzenie ważności zaświadczenia, jak również etapu studiów, którego dotyczy.

Wykonywanie przez nich pracy w sposób legalny obwarowane jest zatem warunkami, które wynikają z ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Niektórych spotyka zaskoczenie, iż niespełnienie ich rodzić może odpowiedzialność karną. Utrata statusu studenta przez cudzoziemca wymaga bowiem od niego uzyskanie zezwolenia na pracę na terytorium Polski. Zgodnie natomiast z art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, kto powierza cudzoziemcowi nielegalne wykonywanie pracy podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł. Istotne jest, że zakres podmiotowy tej odpowiedzialności został określony szeroko, co potwierdza niedookreślone sformułowanie: „kto powierza wykonywanie pracy z naruszeniem wyżej wymienionych zasad„. W reasumpcji, może sankcja może dotyczyć nie tylko pracodawcę, ale i podmiot działający w jego imieniu. Równolegle, odpowiedzialności z tegoż przepisu podlega także cudzoziemiec, który nielegalnie wykonywał pracę.

Naturalnie, w praktyce zdarzają się sytuację, w których zasadniczą kwestią pozostaje świadomość pracodawcy co do utraty przez cudzoziemca statusu studenta. Istotne jest, że pracodawca nie posiada legitymacji do wystąpienia do uczelni wyższej z wnioskiem o weryfikację statusu studenta, toteż przy zatrudnieniu bazuje się w zasadzie wyłącznie na dokumentach przedstawianych przez cudzoziemców. Niemniej jednak, monitorowanie aktualności danych przedstawianych w zaświadczeniu potwierdzającym status studenta zatrudnianego cudzoziemca pozostaje w szeroko pojętym interesie pracodawcy.