Prawnokarne granice ochrony znaku towarowego

Ryzyko gospodarcze a odpowiedzialność karna managera
20 września 2019

Należy wskazać, że art. 305 p.w.p. nie gwarantuje prawnokarnej ochrony samemu znakowi towarowemu (E. Czarny-Drożdżejko, Prawnokarna ochrona znaków towarowych, s. 38). Chodzi jedynie o związek – zarówno o charakterze fizycznym, jak i pojęciowym – z określonym towarem. Innymi słowy, dotyczy to postrzeganego zmysłowo oznaczenia połączonego z towarem w sposób pozwalający dokonać odróżnienia towaru pochodzącego od jednego podmiotu od towaru tego samego rodzaju innego podmiotu (M. Kucharska-Derwisz, Prawnokarna ochrona prawa do znaku towarowego, s. 71).

W praktyce, naruszenie prawa ochronnego znaku towarowego jest istotny przez pryzmat prawnokarny jedynie wówczas, gdy znak towarowy nie może być od odróżniony od zarejestrowanego znaku towarowego w zwykłych warunkach obrotu. Nie oznacza to jednak, że podobieństwo jest oceniane w taki sam sposób dla wszystkich kategorii znaków towarowych – każdorazowo stopień ten może być mniejszy lub większy. Na tej podstawie, budowany jest wzorzec dla przeciętnego nabywcy w oparciu o znajomość nabywanych towarów. Ma to oczywiste przełożenie na płynność granic ochrony prawnokarnej danego znaku towarowego, które odwoływać się będą do jego specyfiki, historii o raz funkcjonalności. Oczywistym jest, że wzorzec ten będzie zróżnicowany w odniesieniu do towarów bardziej wartościowych, takich jak biżuteria (M. Kępiński, Niebezpieczeństwo wprowadzania w błąd odbiorców co do źródła pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych, s. 38).

Nie bez znaczenia będzie również potencjalny stan świadomości konsumentów, a więc subiektywne przekonanie co do pochodzenia znaku towarowego. Ma to zasadnicze choćby w branży jubilerskiej, w której stosowane są powszechne kształty zwierząt. Chodzi zatem o sytuacje, w której konsument może z łatwością dostrzec różnice pomiędzy zarejestrowanym znakiem towarowym a znakiem nabywanym u innego podmiotu. W konsekwencji, ustawodawca posługuje się niedookreślonymi klauzulami obejmującymi ocenę znaków towarowych, albowiem ich odbiór w większości przypadków jest kwestią bardzo subiektywną. Ważne jest zatem, by ocena stopnia podobieństwa znaków towarowych opierała się na całokształcie elementów związanych z jego postrzeganiem przez ogół społeczeństwa, z uwzględnieniem specyfiki towaru, którym jest oznaczony.